شرطی نوع صفر | درس گفتار

آرش صوفیوند

4 فوریه, 2026

ساختار شرطی نوع صفر (Zero Conditional) برای بیان حقیقت‌های همیشگی و قوانین کلی استفاده می‌شود. یعنی هر وقت شرط مورد نظر اتفاق بیفتد، نتیجه مشخصی خواهد داشت. مثلاً: اگر یخ را گرم کنی، آب می‌شود. اینجا منظور این نیست که یخ جلوی شما قرار دارد و می‌خواهید یخ را آب کنید؛ فقط دارید درباره چنین اتفاقی و نتایجش صحبت می‌کنید.

If you heat ice, it melts.

چه زمانی از شرطی نوع صفر استفاده می‌کنیم؟

از شرطی نوع صفر در این موقعیت‌ها استفاده می‌کنیم:

قوانین علمی و حقایق طبیعی (Scientific Facts)

از شرطی نوع صفر برای بیان قوانین علمی و پدیده‌های طبیعی استفاده می‌کنیم. این جمله‌ها همیشه درست هستند و نتیجه در هر شرایطی یکسان است.

If you heat water to 100°C, it boils.
If ice gets warm, it melts.
If plants don’t get enough sunlight, they die.

واقعیت‌های عمومی (General Truths)

از این ساختار برای بیان واقعیت‌هایی استفاده می‌کنیم که معمولاً برای بیشتر مردم یا موقعیت‌ها درست هستند. این جمله‌ها درباره حقایق کلی زندگی و دنیا صحبت می‌کنند.

If people exercise regularly, they stay healthier.
If you don’t sleep enough, you feel tired.
If children read more, they improve their vocabulary.

عادت‌ها و کارهای تکراری (Habits and Routines)

وقتی می‌خواهیم درباره عادت‌ها یا کارهایی صحبت کنیم که هر بار با وقوع یک شرط تکرار می‌شوند، از شرطی نوع صفر استفاده می‌کنیم.

If I wake up early, I go for a run.
If she has free time, she visits her grandparents.
If we eat out on Fridays, we choose an Italian restaurant.

نتیجه‌های قطعی و ثابت (Certain Results)

اگر نتیجه یک عمل همیشه یکسان و قابل پیش‌بینی باشد، از شرطی نوع صفر استفاده می‌کنیم. در این جمله‌ها، با انجام شرط، نتیجه همیشه اتفاق می‌افتد.

If you press this button, the machine starts.
If you enter the wrong password, the system blocks access.
If you leave milk outside for too long, it goes bad.

دستورها و راهنمایی‌ها (Instructions)

گاهی از شرطی نوع صفر برای دادن دستور، راهنمایی یا آموزش استفاده می‌کنیم. در این حالت، بخش دوم جمله معمولاً به صورت فعل امری (Imperative) می‌آید و به مخاطب می‌گوید در صورت وقوع یک شرط چه کاری انجام دهد.

If you have any questions, ask your teacher.
If the traffic light turns red, stop the car.
If you feel sick, see a doctor.

ساختار شرطی نوع صفر

If + present simple, present simple

If it rains, the ground gets wet.
If you don’t sleep enough, you feel tired.

نکته مهم
در شرطی نوع صفر در هیچ‌کدام از جملات، از زمان آینده (will) استفاده نمی‌کنیم. به عبارت دیگر، هیچ‌وقت از این افعال استفاده نمی‌شود:

  • will
  • would
  • can (به معنی آینده)

منفی کردن شرطی نوع صفر

برای منفی کردن شرطی نوع صفر، کافی است بخش شرط، بخش نتیجه یا هر دو را منفی کنیم. در همه حالت‌ها، فعل‌ها همچنان در زمان حال ساده باقی می‌مانند.

منفی کردن بخش شرط (If Clause)

اگر بخواهیم بگوییم شرط اتفاق نمی‌افتد، از don’t یا doesn’t در بخش شرط استفاده می‌کنیم.

If you don’t water plants, they die.
If she doesn’t study, she gets low grades.

منفی کردن بخش نتیجه (Main Clause)

اگر بخواهیم نتیجه را منفی کنیم، از don’t یا doesn’t در جملهٔ اصلی استفاده می‌کنیم.

If you exercise regularly, you don’t gain weight easily.
If he sleeps early, he doesn’t feel tired in the morning.

منفی کردن هر دو بخش

گاهی هم هم شرط و هم نتیجه منفی هستند.

If you don’t eat enough, you don’t have enough energy.
If she doesn’t wear her glasses, she doesn’t see clearly.

نکته:
در شرطی نوع صفر، منفی کردن جمله هیچ تغییری در ساختار اصلی ایجاد نمی‌کند. فقط مانند جمله‌های معمولی زمان حال ساده، از don’t یا doesn’t استفاده می‌کنیم. هیچ نیازی به تغییر زمان فعل یا استفاده از would، will یا افعال دیگر نیست.

If you don’t eat, you get hungry.
If the alarm doesn’t ring, I wake up late.

سوالی کردن شرطی نوع صفر

برای سؤالی کردن شرطی نوع صفر، کافی است بخش موردنظر را مانند یک جملهٔ معمولی در زمان حال ساده (Present Simple) سؤال کنیم. معمولاً از do یا does در ابتدای جملهٔ سؤال استفاده می‌شود.

سؤالی کردن بخش نتیجه

در این حالت، جملهٔ اصلی به صورت سؤال می‌آید و بخش شرط بدون تغییر باقی می‌ماند.

If you don’t sleep enough, do you feel tired?
If she drinks coffee at night, does she sleep well?
If people exercise regularly, do they stay healthier?

سؤالی کردن بخش شرط

گاهی بخش شرط به صورت سؤال مطرح می‌شود، هرچند این حالت کمتر رایج است.

Do you feel tired if you don’t sleep enough?
Does water boil if you heat it to 100°C?
Do plants grow if they don’t get enough sunlight?

استفاده از Wh- Questions

می‌توان از کلمات پرسشی مانند what, why, when, where و how نیز استفاده کرد.

What happens if you press this button?
What do you do if you have free time?
Where do you go if you finish work early?

نکته:
در سؤال‌های شرطی نوع صفر نیز ساختار اصلی تغییر نمی‌کند و فعل‌ها همچنان در Present Simple هستند. فقط مانند سایر سؤال‌های زمان حال ساده، از do یا does (یا کلمات پرسشی) برای ساختن سؤال استفاده می‌کنیم.

جای if در جمله شرطی

مثل بقیه شرطی‌ها، دو حالت دارد:

  • if اول جمله:

If you press this button, the machine stops.if

  • وسط جمله:

The machine stops if you press this button.

استفاده از when به‌جای if

در شرطی نوع صفر، when خیلی رایج است چون معنی «هر وقت که» می‌دهد:

When I drink coffee, I feel awake.
When water reaches 100°C, it boils.

تفاوت با شرطی نوع اول

در شرطی نوع صفر، درباره شرایط کلی حرف می‌زنیم، نه یک مورد بخصوص، اما در شرطی نوع اول، درباره یک مورد بخصوص حرف می‌زنیم. مثلاً اگر شما درباره دانشگاه‌تان با خانواده خودتان صحبت می‌کنید و می‌گویید: اگر در طول ترم ۳ جلسه غیبت کنم، آن درس را می‌افتم، یعنی دارید قانون دانشگاه را توضیح می‌دهید پس باید از شرطی نوع صفر استفاده کنید. اما اگر یکی از همکلاسی‌هایتان از شما بخواهد سر کلاس نروید و شما برای او توضیح بدهید که تا الان دو جلسه غیبت دارید و اگر غیبت‌هایتان به ۳ جلسه برسد، درس را می‌افتید، اینجا باید از شرطی نوع یک استفاده کنید چون درباره یک موقعیت مشخص که خودتان در آن هستید صحبت می‌کنید.

شرطی نوع صفر:
در کل، اگر درس بخوانی، موفق خواهی شد یعنی هرکس درس بخواند همین‌طور خواهد شد. و یا: در دانشگاه ما، اگر بیشتر از سه جلسه غیبت کنی، درس را می‌افتی.

شرطی نوع یک:
این ترم اگر غیبت‌هایم بیشتر شود، این درس را می‌افتم.

Zero: If you touch fire, you get burned.
First: If you touch the fire, you will get burned.

دقت داشته باشید که هیچ‌کدام از این دو جمله اشتباه نیستند و فقط مفهوم و کاربرد آنها با هم فرق دارد؛ ممکن است به‌کار بردن آنها در موقعیت‌های متفاوت، درست یا اشتباه باشد.

سایر انواع جملات شرطی

zero-conditional

فهرست مطالب

آخرین مقالات