طرح درس زبان یکی از ابزارهای قوی در دست معلم زبان است که بتواند کلاس خود را با کیفیت بیشتر پیش ببرد و از قبل به جزییات کلاس فکر کند.
لسن پلن چیست؟
لسن پلن برای کلاس زبان به طرح یا برنامهای میگویند که معلم از قبل از کلاس، برای کلاس خود در نظر میگیرد.
برای نوشتن طرح درس برای کلاس زبان، باید ببینید موضوع درستان چیست و چه مهارتی را درس میدهید. اما فرمت کلی لسن پلن شامل ماجولهای زیر است:
• • •
پروفایل کلاس
منظور از پروفایل کلاس در لسن پلن، اطلاعات مربوط به کلاس، زبانآموزان و معلم است:
البته آیتمهایی که در همه کلاس ها یکسان هستند را می توانید بهصورت ثابت روی فرم یا لسن پلن داشته باشید. مثلاً اگر فقط زبان عمومی به بزرگسالان درس میدهید، لازم نیست هر بار این قسمت را پر کنید و کافی است آن را بالای لسن پلن تایپ کنید.
• • •
مراحل تدریس
مراحل تدریس بستگی به این دارد که شما از چه متدی برای تدریس زبان استفاده میکنید و اینکه چه مهارت یا موضوعی را درس میدهید. مثلاً اگر گرامر را با روش PPP درس میدهید، می توانید به بخش کلی در لسن پلن با این عنوانها بگذارید:
و یا اگر میخواهید ریدینگ کار کنید، لسن پلن ریدینگ معمولاً شامل این سه مرحله میشود:
لسن پلن شما میتواند به فارسی، انگلیسی و یا هر زبانی باشد که راحتترید اما اگر میخواهید آن را به دیگران ارائه دهید، طبیعی است که آنها باید بتواند آن را بخوانند.
هر کدام از مراحل را هم میتوانید به مراحل ریزتر تقسیم کنید. همچنین برای هر مرحله میتوانید اکتیویتیهایی که در آن مرحله انجام میشود را همراه با توضیحات، نحوه انجام، زمانی که میبرد، هدف و کارکرد آن اکتیویتی، بنویسید.
• • •
کارهای معلم
منظور تمام کارهایی است که معلم در هر مرحله انجام میدهد که شامل این کارها میشود:
در هر مرحله و برای هر اکتیویتی میتوانید کارهایی که معلم در آن مرحله و برای آن اکتیویتی انجام میدهد را در یک ستون جلوی آن اکتیویتی بنویسید.
• • •
کارهای زبانآموزان
منظور تمام کارهایی است که زبانآموزان در هر مرحله انجام میدهند که شامل این کارها میشود:
• • •
نحوه تعامل زبانآموزان
منظور نحوه تعامل زبانآموزان با هم و با معلم در هر مرحله و در هر اکتیویتی است. یعنی مثلاً بنویسید آیا زبانآموزان در گروههای دو نفره با هم تعامل میکنند (S-S) یا بصورت چند نفره (Ss-Ss) یا انفرادی (S). همچنین اگر در یک مرحله معلم از یک زبانآموز سوالی میپرسد (T-S) یا از کل کلاس میپرسد (T-Ss) یا برای کل کلاس توضیح میدهد (T) را هم بنویسید. یک ستون جداگانه به تعامل زبانآموزان اختصاص بدهید.
• • •
متریال و محتوا
برای هر مرحله و هر اکتیویتی، بنویسید که چه متریالی استفاده میکنید:
برای هرکدام از اینها توضیح بدهید که شامل چه جزییاتی میشود. مثلاً نحوه انجام بازی و یا کارکرد اکتیویتی را بنویسید.
• • •
زمانبندیها
یک ستون هم به زمانی که برای هر اکتیویتی و در مجموع برای هر مرحله صرف میشود اختصاص دهید. حتماً زمانی را بنویسید که فکر میکنید برای انجام آن اکتیویتی همراه با توضیحات معلم و فیدبک و غیره منطقی است نه زمانی که شما ترجیح میدهید طول بکشد. یادتان باشد با تغییر زمان هر اکتیویتی در لسن پلن، آن اکتیویتی در عمل کوتاهتر یا طولانیتر نمیشود.
• • •
نمونه لسن پلن گرامر
لسن پلن زیر بخشی از یک لسن پلن برای یک درس گرامر است که بهصورت کلی نوشته شده است تا شما صرفاً ایده بگیرید. همانطور که میبینید مرحله ارائه در این لسن پلن نیامده است و شما میتوانید با ایده گرفتن از دو مرحله تمرین و تولید، و نیز بر اساس مطالبی که در این صفحه خواندید، مرحله ارائه را هم اضافه کنید. همچنین میتوانید جزییات بیشتری را به ستونها یا ردیفهای آن اضافه کنید.
• • •
اگر معلم زبان هستید و مایلید بیشتر درباره روش تدریس زبان بخوانید، میتوانید کتاب روش تدریس زبان به زبان ساده را از بخش کتابهای آرش صوفیوند در وبسایت تهیه کنید.
